2026 оны 9-р сарын 29-нд Монгол Улсын Засгийн газар болон Японы Олон улсын хамтын ажиллагааны байгууллага (JICA) Чингис хаан олон улсын нисэх буудлын өргөтгөлийн төслийг дэмжих хөгжлийн санхүүжилтийн гэрээнд гарын үсэг зурлаа. Төслийн хүрээнд шинэ зорчигчийн терминал, онгоцны зогсоол, нислэгийн талбай болон холбогдох дэд бүтцийг хөгжүүлэхээр төлөвлөсөн бөгөөд ачааны терминалын шинэ барилга байгуулах ажил мөн багтжээ.

Өргөтгөлийн дараа нисэх буудлын зорчигч хүлээн авах хүчин чадлыг жилд 5.2 саяд хүргэх зорилт тавьсан байна. Шинэ байгууламжуудыг 2033 оны 12-р сард ашиглалтад оруулахаар төлөвлөжээ.

Энэхүү төсөл нь Монгол Улсын олон улсын агаарын тээврийн холболтыг сайжруулахын зэрэгцээ ачаа тээврийн эрэлт цаашид өсөхөд шаардлагатай дэд бүтцийг бүрдүүлэх ач холбогдолтой.

Монгол Улс Зүүн Ази болон Европын хоорондын бүс нутагт байрладаг нь олон улсын агаарын тээврийн холболт хөгжүүлэх боломж олгодог. Олон улсын нислэгийн сүлжээ өргөжих, шинэ терминал баригдах, ачааны нислэгийн үйлчилгээ нэмэгдэх нь Улаанбаатар хотыг бүс нутгийн тээврийн сүлжээнд илүү идэвхтэй оролцуулах нөхцөл бүрдүүлж болно.

Гэхдээ зорчигчийн нислэг нэмэгдэх нь дангаараа ачааны hub бий болгохгүй. Ачааг хүлээн авч ангилах, өөр нислэгт шилжүүлэн ачих, гаалийн бүрдүүлэлт хийх, тогтмол ачааны нислэгээр дахин илгээх ажиллагаа өрсөлдөхүйц өртөг, хугацаатай байх шаардлагатай.

Монголын импортын хувьд яаралтай сэлбэг, эмнэлгийн бүтээгдэхүүн, цахим худалдааны илгээмж, өндөр үнэ цэнтэй бараа зэрэг нь агаарын тээврийн үйлчилгээний хэрэгцээг бүрдүүлдэг. Харин экспортын хувьд хурдан хүргэлт шаарддаг бүтээгдэхүүн болон тогтмол нийлүүлэлтийн гэрээтэй ачаанд боломж бий.

Тусгай ачааны нислэгийн үйлчилгээ Монголд өмнө нь хэрэгжиж байсан туршлагатай. Тухайлбал, 2024 онд Европоос Улаанбаатар руу Boeing 767-300F ачааны нислэг үйлдэж, эхний нислэгээр 37 тонн ачаа хүргэсэн байна.

Цаашид ийм үйлчилгээ тогтмол давтамжтай болох, буцах чиглэлийн ачааны урсгал бүрдэх, олон улсын агаарын тээвэрлэгчидтэй хамтын ажиллагаа өргөжих нь эдийн засгийн үр өгөөжийг тодорхойлох гол хүчин зүйлс болно.

Аюултай болон химийн бодис, тусгай нөхцөл шаардсан ачаа барааг тээвэрлэх, хадгалах, шилжүүлэн ачих үед холбогдох хууль, стандарт, зөвшөөрөл болон аюулгүй ажиллагааны шаардлагыг мөрдөж ажилладаг.

Монголын агаарын тээврийн hub болох боломжийг үнэлэхдээ дараах асуудлуудыг анхаарах шаардлагатай: